In het kader van de bezuinigingen heeft de Minister voor Immigratie en Asiel, Gerd Leers een voorstel gedaan dat inhoudt dat advocaten die een asielzoeker bijstaan die voor de tweede keer asiel aanvraagt en geen nieuwe feiten heeft geen vergoeding krijgen voor hun werkzaamheden. Zo moet volgens de Minister worden voorkomen dat er wordt doorgeprocedeerd door vreemdelingen. Het middel dat de Minister kiest is opmerkelijk te noemen. Het doet voorkomen alsof het de advocaten zijn die hun cliënten bewegen om opnieuw asiel aan te vragen ook als er geen nieuwe feiten of omstandigheden zijn. De Minister vergeet hierbij in mijn ogen een aantal dingen.
Op de eerste plaats is het al zo dat wanneer een asielzoeker opnieuw asiel wil aanvragen de advocaat vaak geen vergoeding krijgt. De organisatie die de betalingen aan de advocaten regelt, de Raad voor Rechtsbijstand, voert zelfstandig een toets uit of er sprake is van nieuwe feiten. Zijn die er in de ogen van de Raad niet, dan wordt er geen vergoeding toegekend.
Op de tweede plaats miskent de Minister dat een aantal van deze tweede aanvragen het gevolg zijn van gebrek aan kennis en ervaring bij de medewerkers die de asielaanvragen behandelen. Trauma's worden nogal eens niet herkend, men verwacht dat een asielzoeker kort na aankomst in Nederland tegen een wildvreemde zijn of haar hele levensverhaal kan blootgeven zonder remmingen of schaamte. Tijd om een vertrouwensband op te bouwen wordt daarbij niet genomen. Je krijgt een aantal uren de tijd om alles te vertellen en anders ben je te laat.
Zo heb ik zelf een zaak gedaan van een man die aan de ambtenaar maar ook aan mij niet durfde te vertellen dat hij homosexueel was. Een vriend van hem die het wel had verteld was door medebewoners van het asielzoekerscentrum in elkaar geslagen. In zijn land van herkomst moest hij het verborgen houden, omdat hij anders zou worden gedood. Pas na 4 of 5 gesprekken kwam dit boven water en toen was het te laat voor de IND en de rechtbank. De nieuwe aanvraag werd vervolgens wel ingewilligd.
Dat brengt mij ook bij het derde punt. Had ik de tweede aanvraag van deze man ook begeleid als ik er niets voor betaald kreeg? Ja. Zeer zeker. Als je als advocaat ervan overtuigd bent dat iemand vermoord zal worden als hij terug moet naar zijn land dan spelen financiën een secundaire rol. Voor de meeste collega's van mij geldt ook dat idealisme een belangrijke drijfveer is en dat kun je gelukkig niet wegbezuinigen.
Bart Toemen
